کتاب در پس آینه: گفت‌و‌گو با محمود دولت‌آبادی و مهرآذر ماهر، سیاوش، سارا و فرهاد دولت‌آبادی

معرفی کتاب در پس آینه: مصاحبه‌ی محمود دولت آبادی با لیلی گلستان

کتاب در پس آینه تصویری صمیمی از پشت‌صحنه‌ی زندگی و ذهنیت یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان معاصر ایران، محمود دولت آبادی، ارائه می‌کند. لیلی گلستان در این کتاب گفت‌وگویی با این نویسنده‌ی معاصر و اعضای خانواده‌اش کرده و خواننده را به دنیای خصوصی و خلاقیت وی با همه‌ی رنج‌ها، تلاش‌ها و امیدهایش می‌برد.

درباره‌ی کتاب در پس آینه

لیلی گلستان (Lili Golestan)، یکی از مترجمان، نویسندگان و گالری‌دارهای ایرانی است که سال‌ها با شبکه‌ی گسترده‌ای از نویسندگان، هنرمندان و چهره‌های ادبی و فرهنگی ایرانی و خارجی دیدار و آشنایی داشته و همین زمینه‌ای فراهم کرده تا او مصاحبه‌های بسیاری ارزشمندی با شخصیت‌های سرشناس ادبی و هنری همچون احمد محمود، بهمن محصص و... انجام دهد. در مصاحبه‌های وی عموماً پرسش‌های دقیق و حساب‌شده‌ای مطرح می‌شود که هم ابعاد تازه‌ای از آثار هنری و ادبی را آشکار می‌کند و هم فضایی گرم و صمیمی ایجاد می‌شود که خوانندگان علاقه‌مند می‌توانند با زندگی شخصی و روحیات هنرمندان بیشتر آشنا شوند. کتاب در پس آینه، یکی دیگر از مصاحبه‌های گرم و دوستانه‌ی لیلی گلستان است. او این بار سراغ محمود دولت آبادی (Mahmoud Dowlatabadi) رفته و تصویری نزدیک و صادقانه از زندگی و آثار وی ارائه کرده است.

آینه‌ای در پس صحنه‌ی ادبیات؛ مصاحبه‌ی لیلی گلستان با محمود دولت آبادی و خانواده‌اش

انتخاب محمود دولت آبادی به عنوان سوژه، به سبب جایگاه ممتاز او در ادبیات و نثر فارسی، اهمیت ویژه‌ای دارد. گفت‌وگو با چنین نویسنده‌ای، فرصتی است برای مشاهده فرایند خلاقیت، زندگی روزمره، آرزوها و تأملات پشت رمان‌های وی. لیلی گلستان در کتاب در پس آینه ابتدا با محمود دولت آبادی گفت‌وگو کرده و از او درباره‌ی آثار مهمی چون کلیدر، فعالیت‌های سینمایی وی، دیدارهای وی با دیگر شخصیت‌های برجسته و... پرسیده است.

علاوه‌براین، لیلی گلستان در این کتاب با آذر ماهر، همسر دولت آبادی و فرزندان او، سیاوش، سارا و فرهاد گفتگو کرده و تصویری از زندگی محمود دولت‌آبادی ارائه کرده که کمتر شاهد آن بوده‌ایم. این کتاب سراغ زندگی خصوصی، رنج‌ها و تلاش‌های پشت آثار نام‌آور دولت آبادی رفته و نشان می‌دهد نوشتن برای او صرفاً کار نیست، سبک زندگی، مبارزه و گاهی ازخودگذشتگیِ یک خانواده بوده است. در این مصاحبه علاوه بر زندگی و شخصیت، روند خلق آثار، تأثیر زندگی شخصی دولت آبادی بر نوشته‌ها و نیز تأثیر آثار بر زندگی خانوادگی وی توضیح داده می‌شود. در یک جمله می‌توان گفت در این گفت‌وگو هم «انسان» و هم «نویسنده» مورد توجه قرار گرفته است.

در نهایت باید گفت کتاب در پسِ آینه فراتر از یک مصاحبه‌ی صرف، پلی است میان زندگی خصوصی و عمومی یک نویسنده بزرگ که نشان می‌دهد ادبیات نه فقط محصول ذهن و قلم، که زاده‌ی تاریخچه زیستن، رنج و امید است. نشر چشمه با چاپ این کتاب تصویری دو سویه، انسانی و خلاقانه، از محمود دولت آبادی ارائه می‌دهد که بعدی دیگر به خواندن آثارش می‌بخشد.

کتاب در پس آینه برای شما مناسب است اگر

• از دوستداران محمود دولت آبادی هستید و می‌خواهید بیشتر درباره‌ی او و آثارش بدانید.
• به ادبیات داستانی معاصر ایران و زندگی نویسندگان معاصر ایرانی علاقه‌مندید و می‌خواهید بدانید چه رخدادهایی پشت خلق آثار بزرگ ادبی بوده است.
• رمان‌ها و داستان‌های محمود دولت آبادی را خوانده‌اید و دوست دارید فراتر از آن، با دیگر فعالیت‌های هنری او آشنا شوید.

در بخشی از کتاب در پس آینه: مصاحبه‌ی محمود دولت آبادی با لیلی گلستان می‌خوانیم

راستش از دوران کودکی و نوجوانی و جوانی چند تصویر دارم که فکر کردم برای‌تان تعریف کنم.

یک تصویر توی ذهنم مانده، فکر کنم پنج شش‌ساله بودم.

بابا همیشه شب‌ها کار می‌کرد تا نزدیک‌های صبح، و البته این عادت شب‌زنده‌داری‌اش را تا حدودی حفظ کرده. یادم می‌آید که گاهی اوقات پیش می‌آمد که من می‌رفتم توی اتاقش. حرف می‌زدم و پرحرفی می‌کردم. توی آن سال‌ها خیلی پرحرف بودم. من یک گوشه‌ای بودم و او هم گوشه‌ی دیگری مشغول کار خودش. حالا به حرف من گوش می‌داد یا نمی‌داد، جوابم را می‌داد یا نمی‌داد یادم نیست. به‌هرحال من آن‌قدر می‌ماندم که خوابم می‌گرفت و برمی‌داشت و من را می‌گذاشت توی تختم. نمی‌دانم چه‌قدر این کار تکرار می‌شد، ولی من توی ذهنم این تصویر چندبار مانده. توی خانه تاریک بود همه‌جا و فقط نور چراغ‌مطالعه‌ی بابا بود که روشن بود. و این یکی از تصویرهای دلپذیری است که باهام مانده.

شبیه به این تصویر را وقتی هشت نه‌ساله بودم یادم می‌آید با فرهاد سه چهارساله. آن روزها بابا پشت یک میز کوتاه روی زمین می‌نشست و کار می‌کرد و فرهاد هم از سروکولش بالا می‌رفت. فرهاد ته‌تغاری بود و خیلی عزیز. من بچه‌ای به این شیرینی توی زندگی‌ام ندیده‌ام. استعداد خیلی زیادی در معرکه گرفتن و اجرای نمایش داشت. و البته اعتماد‌به‌نفس خوبی هم داشت. در مقابل منِ خجالتی که حتی وقتی سلام می‌کردم نصف حرفم را می‌خوردم و بیش‌تر تو دلم سلام می‌کردم. هر جا می‌رفتیم، مثلاً رستوران یا اگر سفر می‌کردیم، فرهاد با همسایه‌ها و میز بغلی دوست می‌شد و بالاخره همه‌ی آن‌ها را می‌آورد سر میز ما. من تو بچگی از دور به‌اش نگاه می‌کردم و یک جورهایی به‌اش مفتخر بودم. چون او چیزی بود و کاری را می‌کرد که من نبودم و نمی‌توانستم انجام بدهم. اگر بچه‌ی من بود حتماً به سوی هنرهای نمایشی سوقش می‌دادم. ولی بابا به شکل ناگفته‌ای ما را از هنرهای نمایشی و سینما دور نگه داشت. احتمالاً به خاطر تجربه‌های شخصی‌اش و بی‌اعتمادی‌ای که نسبت به سینما داشت این کار را کرد.