کتاب مهمانی تلخ

معرفی کتاب مهمانی تلخ

کتاب مهمانی تلخ اثری از سیامک گلشیری، نویسنده و مترجم معاصر ایرانی است. گلشیری در این کتاب، راوی کینه‌ای قدیمی است که به فاجعه می‌انجامد. دانشجویی که سال‌ها پیش از دانشگاه اخراج شده، در رویدادی غیرمنتظره با استادی که باعث و بانی این اخراج بوده، روبه‌رو می‌شود و این تجدید دیدار، عواقبی غیرقابل پیش‌بینی در پی دارد. گلشیری برای این اثر، نامزد دریافت جایزه‌ی بهترین رمان جشنواره‌ی مهرگان شده است.

درباره‌ی کتاب مهمانی تلخ

سیامک گلشیری (Siamak Golshiri)، مترجم و نویسنده‌ی نام‌آشنای ایرانی در کتاب مهمانی تلخ، به خلق روایتی پر از تعلیق و اضطراب دست زده است. رامین ارژنگ، استادِ جوان یک دانشگاه است که باعث شده تورج نادری، یکی از دانشجویانش، از دانشگاه اخراج شود. از آن اتفاق هفت سال گذشته است. تورج، استاد را در اتوبان می‌بیند و او را سوار ماشینِ خود می‌کند. آن دو در طول راه با هم صحبت می‌کنند و تورج به استاد می‌گوید که گذشته‌ها را به فراموشی سپرده و اکنون ازدواج کرده است و زندگی بسیار مرفهی دارد. سپس با اصرار از استاد می‌خواهد تا همان شب به همراه همسرش، مهمان او در باغش باشند. رامین و همسرش به باغ می‌رسند و نمی‌دانند آنچه در انتظار آنان است، نه یک مهمانی ساده و صمیمانه، بلکه ضیافتی تلخ و ناگوار است.

سیامک گلشیری به برخورداری از ذهنی قصه‌پرداز و خلاق و همین‌طور نثری که ویژه‌ی اوست، شهرت دارد. گلشیری دانش‌آموخته‌ی زبان آلمانی است و علاوه بر آثاری که برای بزرگسالان به انتشار رسانده، در حوزه‌ی ادبیات کودک نیز فعال است. اما دلیل دیگری که آثار گلشیری را در میان سایرِ نویسندگانِ معاصر، برجسته و جالب‎‌توجه کرده است، ژانر و قالب منتخبِ اوست. سیامک گلشیری از معدود نویسندگانِ ایرانی است که در نوشتنِ آثار ژانر وحشت و به تصویر کشیدنِ اضطراب، تعلیق و موقعیت‌های هراس‌آور، تبحر ویژه‌ای دارد. کتاب صوتی مهمانی تلخ، از جمله‌ی این آثار است که با فضاسازی‌های مناسب، مکالماتِ زنده و هیجان‌آور و استفاده‌ی به‌جا از عناصر ژانر وحشت، به اثری شایسته‌ی توجه در این ژانر تبدیل شده است.

راوی داستان مهمانی تلخ، اول شخص مفرد است؛ همان استادی که گاه با او همذات‌پنداری می‌کنیم و گاه می‌خواهیم انتقام سفت و سختی از وی گرفته شود! این موضوع برای شخصیت دانشجو نیز صادق است اما گلشیری قضاوت نهایی را به عهده‌ی مخاطب داستان گذاشته است و خود، مانند ناظری بی‌طرف، تنها داستان را روایت می‌کند. از اسامی خیابان‌ها و اتوبان‌های تهران گرفته تا دانشجوی سابق و استاد فعلی، خاطرات و مکالمات آن‌ها و همین‌طور روابط و اتفاقاتی که میان آنان رخ می‌دهد، همه‌چیز بیش از اندازه طبیعی و واقعی به نظر می‌رسند و همین موضوع، همراهی مخاطب را با روایت بیشتر کرده است. شیوه‌ی بیان داستان به‌گونه‌ای است که از همان ابتدا می‌دانید باید منتظر رویدادی هولناک باشید. این از مهارتِ فوق‌العاده‌ی نویسنده در استفاده از ابزار تعلیق سرچشمه می‌گیرد که از همان سطور ابتدایی کتاب، دلهره را به مخاطبِ خود القا کرده و او را هر لحظه در انتظار اتفاقی فاجعه‌آمیز می‌گذارد. تمامی رویدادهای کتاب در یک شب اتفاق می‌افتند و این موضوع، به نفس‌گیر شدن ماجرای کتاب انجامیده است؛ طوری که به‌سختی می‌توانید از خواندن آن صرف‌نظر کنید و مدام منتظر هستید ببینید دیگر قرار است چه اتفاقی رخ دهد.

کتاب مهمانی تلخ، داستانی مکالمه‌محور است و فرآیند داستان را نه تک‌گویی‌ها یا گفت‌وگوهای ذهنی راوی، که دیالوگ‌های آن به پیش می‌برند و همین امر، بر سرعت روایت نیز افزوده است. زبان و سیر داستانی که سیامک گلشیری روایت آن را برعهده دارد، ساده و روان است و ترس و دلهره، نه‌تنها در کلام، خاطرات، رفتار و اعمال هر یک از شخصیت‌ها به‌سادگی مشهود است، بلکه رعب و وحشت را در تمام اِلِمان‌هایی که گلشیری در کتاب خود گنجانده، از قمه و صندوقچه‌ی قدیمی گرفته تا تاریکی شب و جاده‌ی کم‌نور، می‌توان احساس کرد. برخلاف ابزار و عناصری که به‌نظر می‌آید هر کدام به دلیلی در داستان حضور دارند و در برهه‌ای از داستان، نقشی به آنان محول خواهد شد، از ایفای نقش شخصیت‌هایی که تنها نامی از آنان در اثر برده می‌شود خبری نیست و گویی تنها به صرف خالی نماندنِ روایت از شخصیت‌های متعدد است که توصیف اندک و بی‌حاصلی از آنان ارائه می‌شود.

سیامک گلشیری در کتاب مهمانی تلخ، راوی جریانی طبیعی از زندگی است که اندک‌اندک از تعادل خارج می‌شود و او با هنرمندی تمام، مخاطب را در تمامِ این مسیر دلهره‌آور، همراه و همگامِ خود می‌کند. کتاب مهمانی تلخ را نشر چشمه به چاپ رسانده است.

کتاب مهمانی تلخ برای چه کسانی مناسب است؟

خواندن کتاب مهمانی تلخ را به همه‌ی علاقه‌مندان به ادبیات معاصر ایران و آثار سیامک گلشیری و همین‌طور طرفداران ژانر وحشت پیشنهاد می‌کنیم.