کتاب آمریکا و روسیه

معرفی کتاب آمریکا و روسیه: تاریخچه‌ رابطه‌ای سرد و پیچیده

در کتاب آمریکا و روسیه می‌خوانید که چگونه رابطه‌ی خوب میان دو کشور، به دشمنی‌ای دراز و هزینه‌زا تبدیل شد. گری وینر در این کتاب توضیح می‌دهد که چگونه آمریکا و روسیه پس از جنگ جهانی دوم به دو ابرقدرت جهانی بدل شدند، جنگ سرد چگونه شکل گرفت و چرا رویارویی این دو کشور، به‌نوعی تقابل دموکراسی و ارزش‌های حقوق بشری با ارتجاع و کمونیسم محسوب می‌شود.

درباره‌ی کتاب آمریکا و روسیه

بسیاری از صاحب‌نظران عقیده دارند که جنگ روسیه و اوکراین، آغازگر جنگ سرد دوم به حساب می‌آید و این سخن پوتین را گواهی بر آن می‌گیرند: «اینک مسکو و تمدن غرب در مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند.» وقتی او دنیا را به دو جبهه تقسیم کرد، برای بیشتر مردم، دوران جنگ سرد تداعی شد. زمانی که آمریکا و شوروی پس از جنگ جهانی دوم در مقابل یکدیگر قرار گرفته بودند و همه‌ی توانشان را برای پیروزی گذاشته بودند. در کتاب آمریکا و روسیه (The United States and Russia) می‌خوانید که رابطه‌ی این دو کشور بزرگ چگونه به چنین مرحله‌ای رسید.

گری وینر (Gary Wiener) در همان فصل اول به سراغ نقطه‌ی آغازین روابط این دو ابرقدرت می‌رود و اظهار تعجب می‌کند که روسیه و آمریکا پیش از قرن بیستم میلادی روابطه خوبی با هم داشته‌اند. وقتی کشور آمریکا در آستانه‌ی رسیدن به استقلال بود، ملکه کاترین کبیر، امپراتریس روسیه، با وجود روابط دوستانه با بریتانیا، اعلام بی‌طرفی کرد و انقلابیون آمریکا را تا ابد مدیون خود گرداند. وینر اعتقاد دارد در صورت دخالت کاترین، نتیجه‌ی انقلاب تغییر می‌کرد. جورج سوم در مقطعی از کاترین درخواست کمک کرد و او نیز با صراحتی هر چه تمام‌تر، دست رد به سینه‌ی او زد. آمریکایی‌ها در اوایل قرن نوزدهم روابط دیپلماتیک خود را با امپراتوری روسیه شروع کردند و از همان ابتدا، روابط دوستانه‌ای داشتند؛ به حدی که روسیه سرزمین آلاسکا را با کمال میل به آمریکا فروخت. اما پس از این اتفاق، روابط روسیه و آمریکا تاریک و تیره شد. دو عامل در این مسئله نقش داشتند: اولاً بدرفتاری روس‌ها با یهودیان و نقض حقوق بشر؛ ثانیاً مناقشه‌ی منچوری و حمایت آمریکا از ژاپن در این جنگ.

با وجود چنین اتفاقاتی، هنوز رابطه‌ی میان روسیه و آمریکا به‌خوبی ادامه داشت؛ تا اینکه دوران جنگ جهانی اول و انقلاب روسیه با یکدیگر از راه رسیدند و دنیا را زیر و رو کردند. در فصل دوم کتاب آمریکا و روسیه می‌خوانید که این دو واقعه چه تأثیری بر رابطه‌ی این دو کشور گذاشت. در جنگ اول جهانی، روس‌ها به متفقین پیوسته بودند، با پروس می‌جنگیدند و اوضاع داخلی‌شان آشفته‌تر از همیشه بود. در سال 1917 و پس از وقوع دو انقلاب، بلشویک‌ها به قدرت رسیدند. در ابتدا متفقین از بلشویک‌ها حمایت کردند؛ اما بعد از تصمیم روسیه بر ترک جنگ، همه چیز تغییر کرد. روس‌ها تسلیم آلمانی‌ها شدند، آمریکایی‌ها دیگر دولت جدید روسیه را به رسمیت نمی‌شناختند و مردم از کمونیست‌ها وحشت داشتند. گری وینر در این فصل خاطرنشان می‌کند که اندک‌اندک دوران تاریکی در روابط آمریکا و روسیه آغاز می‌شد.

وقتی استالین به قدرت رسید، هنوز هم مشکلات شوروی پابرجا بودند. پیمان عدم تجاوز آلمان و شوروی، خیال او را راحت کرده بود؛ اما وقتی هیتلر به کشورش حمله کرد، روحیه‌ی روس‌ها کاملاً از هم پاشیده بود. آلمان نهایتاً بر اثر سرمای جان‌سوز شوروی شکست خورد و اندک‌اندک اوضاع جنگ جهانی دوم به نفع متفقین تغییر کرد. پس از پیروزی روسیه و دخالت هسته‌ای آمریکا، متفقین توانستند متحدین را شکست دهند و جنگ را به نفع خود تمام کنند. هیچ‌کس در سال 1939 فکر نمی‌کرد که آمریکا و روسیه، دو کشوری که بی‌طرفی‌شان را از همان ابتدا اعلام کرده بودند، نتیجه‌ی جنگ جهانی دوم را تغییر دهند و پس از آن، به دو ابرقدرت تبدیل شوند. اما چنین اتفاقی افتاد و ناگزیر، دوران جنگ سرد آغاز شد.

رؤسای جمهور کشور آمریکا هر کدام رویکردی متفاوت در برابر روسیه داشتند. وقتی هری ترومن در رأس قدرت قرار گرفت، دو گزینه پیش رویش قرار داشت: یا با کمک اروپایی‌ها جنگ جهانی سوم را راه بیندازد یا با روسیه (شوروی) و استالین مدارا کند. اما استالین سیاست زیرکانه‌ای را پیش گرفته و رقبای خود را دچار سردرگمی کرده بود. شوروی قصد داشت کمونیسم را در آسیا و آمریکای لاتین گسترش دهد و تا حدودی هم به این هدف خود رسید. دوره‌ی جنگ سرد دیگر آغاز شده بود. بهتر است برای اطلاع جزئی‌تر از وقایع جنگ سرد، کتاب جنگ سرد را از مجموعه‌ی تاریخ جهان بخوانید.

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، دوران جنگ سرد به پایان رسید، فدراسیون روسیه بر سر کار آمد و آمریکا به یگانه ابرقدرت دنیا تبدیل شد. روس‌ها باور داشتند که آمریکا در به حاشیه راندن آن‌ها نقشی کلیدی داشته و در صدد بودند جایگاه پیشین خود را هر چه سریع‌تر به دست آورند. در فصل پنجم کتاب آمریکا و روسیه توضیح داده می‌شود که چگونه پوتین به قدرت رسید و رابطه‌ی این دو کشور به کجا رسید. لازم به ذکر است که گری وینر این کتاب را در سال 2018 به تألیف درآورده و وقایع پس از این سال، در کتاب نیامده است.

انتشارات ققنوس کتاب آمریکا و روسیه را در مجموعه‌ی تاریخ جهان به انتشار رسانده است.

درباره مجموعه تاریخ جهان

مجموعه‌ی تاریخ جهان نام مجموعه‌ای 87 جلدی از انتشارات ققنوس است که هر جلد آن ترجمه‌ای از مجموعه‌‌ی World History به حساب می‌آید. دان ناردو، مایکل وی. آزکان، جیمز آ. کوریک و بسیاری دیگر از صاحب‌نظران حوزه‌ی تاریخ، نویسندگان هر جلد از این مجموعه هستند. هر جلد از مجموعه‌ی تاریخ جهان یک دوره‌ی مهم تاریخی را از نظر سیاسی، اجتماعی، تاریخی و فرهنگی با زبانی ساده به خوانندگان می‌شناساند. بعضی از کتاب‌های این مجموعه عبارتند از: «جنگ کره»، «آمریکا و روسیه»، «اسطوره‌های یونان و روم»، «پیدایش مسیحیت»، «جنگ کریمه»، «امپراتوری مغول» و... . مخاطبان اصلی این کتاب‌ها نوجوانانی هستند که می‌خواهند دانش عمومی خود را پایه‌ریزی کنند اما بزرگسالان و علاقه‌مندان و پژوهشگران نیز می‌توانند از مطالب کتاب‌های این مجموعه بهره‌ی بسیار ببرند.

کتاب آمریکا و روسیه برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به تاریخ سیاسی علاقه دارید، کتاب آمریکا و روسیه را بخوانید.

در بخشی از کتاب آمریکا و روسیه: تاریخچه‌ رابطه‌ای سرد و پیچیده می‌خوانیم

بلشویک‌ها جنگ را، دست‌کم برای روسیه، پایان دادند. در سال 1917، وقتی آمریکا وارد صحنه‌ی جنگ جهانی اول شد، روسیه در حال ترک عرصه بود. این اتفاق برای متفقین بسیار مشکل‌ساز بود، زیرا آن‌ها می‌خواستند متحدین در دو جبهه مشغول باشند تا قوایشان تحلیل یابد. روسیه‌ی تحت حکومت بلشویک‌ها تلاش کرد طی مذاکرات برست‌ لیتوفسک جنگ را برای تمام طرفین پایان دهد، ولی موفق نشد. شرایط بسیار دشوار بود. روسیه بایست بخش بزرگی از سرزمین‌های غربی (استونی، لتونی و لیتوانی) را به متحدین واگذار می‌کرد. با توجه به این‌که بلشویک‌ها به لهستان و فنلاند هم استقلال اعطا کرده بودند، سرزمین‌های تحت کنترل روس‌ها نسبت به گذشته خیلی کمتر می‌شد.

آسودگی روسیه از ترک صحنه‌ی جنگ بار سنگینی بر دوش آمریکا گذاشت. به عبارت دیگر، متفقین حس می‌کردند بلشویک‌ها به آن‌ها خیانت کرده‌اند. آن‌ها با این تصور که روسیه در حال گذار به سوی دموکراسی است از دولت موقت حمایت کرده بودند، اما واضح بود که بلشویک‌ها تمایلی به برقراری دموکراسی نداشتند. توماس اِی. بِیلی می‌نویسد:

«افسانه‌ها خیلی زود پذیرفته می‌شوند، مردم شجاعت و ایثار عظیم روس‌ها را نادیده می‌گرفتند و آن‌ها را ترسو و بزدل می‌خواندند. روزنامه‌ی نیوز اند آبزرور شهر رالی در کارولینای شمالی با استهزا نوشت: «ممکن است تروتسکی جایزه‌ی صلح نوبل را برنده شود.» [ویلیام راندولف] هرست ناشر روزنامه‌ی آمریکن بالتیمور از کار «گروهی آدم پست و هرزه از طبقه‌ی پست: جیب‌برهای کثیف و رباخواران منحط» انتقاد می‌کرد.»