کتاب تاریخ ملل (چگونه هویت ملت ها شکل گرفت)

معرفی کتاب تاریخ ملل: چگونه هویت ملت‌ها شکل گرفت

کتاب تاریخ ملل: چگونه هویت ملت‌ها شکل گرفت نوشته‌ی پیتر فورتادو، تاریخ 27 کشور گوناگون جهان را مورد بررسی قرار می‌دهد و علاوه بر روایت سرگذشت ملت‌های اسلامی از ابتدا تاکنون، سنت‌ها و آداب رسوم، تاریخ اجتماعی، نهضت‌های مذهبی، سیاسی و... را در گذشته و حال شرح می‌دهد.

ایران، مصر، هندوستان، یونان، فرانسه، روسیه، چین، ایرلند، اسپانیا، جمهوری چک، ترکیه، برزیل، مکزیک، هلند، آرژانتین، کانادا، ایتالیا، سوئد، بریتانیای کبیر، ایالات متحده، لهستان، مجارستان، استرالیا، غنا، فنلاند، ژاپن و آلمان 27 کشوری هستند که پیتر فورتادو (Peter Furtado) در کتاب تاریخ ملل (Histories of Nations: How Their Identities Were Forged) درمورد تاریخ آن‌ها صحبت کرده است.

چگونه هویت ملت‌ها شکل گرفت؟

تاریخ توسط دولت‌ها ساخته نشد، بلکه حضوری جامع و فراگیر دارد. حضور تاریخ را می‌توان در شهرهایی که زندگی می‌کنیم و در چشم‌اندازهایی که سیر می‌کنیم به روشنی بنگریم. مردم در خانه با داستان‌هایی که اعضای خانواده بیان می‌کنند و از راه رسانه‌ها، داستان‌های عامیانه و تلویزیون، از تندیس‌های خیابانی و یادمان‌های جنگ، از آثار درخشان معماری و از موزه‌ها و نگارخانه‌ها با تاریخ خودشان آشنا می‌شوند.

تاریخ ملل به گونه‌ای منعکس کننده‌ی دلمشغولی‌های امروزی است. این کتاب را نمی‌توان به عنوان تاریخ جهان نامید، بلکه خلاصه‌ای از تاریخ ملل‌های مختلف است. هدف این کتاب تجسس در دریافت همگانی از تاریخ در گوشه و کنار جهان است.

فورتادو از تاریخ‌دانان درخشان 27 کشور و دیگر نویسندگان برجسته تقاضا کرده تا پا را از چارچوب‌های معمول ارجاعی خود بالاتر بگذارند و در مورد تاریخ کشورشان بنویسند. آن‌ها تاریخ ملی کشور خود را، با تمام فراز و نشیب‌هایش، به جهان عرضه می‌کنند.

خواندن درباره‌ی تاریخ ملل‌های گوناگون به شما کمک می‌کند تا با دریافتی از تاریخ کشورها بفهمید که تاریخ‌دانان چگونه به تاریخ خودشان نگاه می‌کردند و چگونه خود را امروزه نشان می‌دهند. دید یک تاریخ‌دان امروزی ممکن است با تصویر روشن و برجسته‌ای که بسیاری از کتاب‌های راهنمای گردشگری به ما ارائه می‌دهند بسیار متفاوت باشد.

تاریخ ایران در کتاب تاریخ ملل چگونه است:

موضوعاتی که پیتر فورتادو درباره‌ی تاریخ ایران برگزیده، نوشته‌ی همایون کاتوزیان است. همایون کاتوزیان؛ تاریخ‌دان، پژوهش‌گر، ایران‌شناس، شرق‌شناس، نظریه‌پرداز علوم سیاسی و عضو هیات علمی موسسه‌ی شرق‌شناسی دانشگاه آکسفورد است. کاتوزیان که ده‌ها مقاله درباره تاریخ اجتماعی، سیاسی، ادبی و هنری ایران به نگارش درآورده و در نشریات درخشان بین‌المللی چاپ کرده، سال‌هاست که وظیفه‌ی سردبیری فصلنامه‌ی «ایرانشناسی» را در انگلستان به عهده دارد.

کاتوزیان مقاله‌اش درمورد ایران را در این کتاب این‌گونه شروع می‌کند: تاریخ ایران بسیار طولانی و پیچیده است. این سرزمین طی سده‌ها صحنه‌ی جنگ و درگیری‌های شدید بر سر قدرت بوده، فرهنگ‌ها و عقاید مختلفی را جذب کرده و در عوض بعضی از ستوده‌ترین ادبیات، هنر و معماری دنیا را در دامن خود پرورش داده است. از دوران یونانیان باستان، اروپاییان ایران را به اسم پارس می‌شناختند؛ در سال 1935 دولت ایران درخواست کرد بقیه‌ی جهان آن را رسما «ایران» بنامند، که عمدتا به خاطر برجسته کردن ریشه‌های آریایی‌اش بود. این مقاله ابتدا کشور بزرگ ایران را معرفی می‌کند و سپس تاریخ ایران را در عرصه‌های گوناگون ادبی، دینی و اسطوره‌ای بررسی می‌کند. در ادامه دین‌های تمدن ایرانی را شرح می‌دهد و پس از شروع تعریف زرتشت از دین اسلام نیز می‌گوید.

پیتر فورتادو در بخش معرفی تاریخ ایران، اولین شعر دفتر اول مولانا را آورده است:

آتشست این بانگ نای و نیست باد
هرکه این آتش ندارد نیست باد
آتش عشقست کاندر نی افتاد
جوشش عشقست کاندر می‌فتاد
نی حریف هرکه از یاری برید
پرده‌هااش پرده‌های ما درید
همچو نی زهری و تریاقی کی دید
همچو نی دمساز و مشتاقی کی دید

پیتر فورتادو را بیشتر بشناسیم:

پیتر فورتادو نویسنده، تاریخ‌نگار و ویراستار مشهوری است که در آمریکا چشم به جهان گشود. او سال‌ها ویراستار نشریه معتبر هیستوری تودی بوده است و در نگارش تاریخ و کتاب‌های تاریخی مهارت خاصی دارد. پیتر فورتادو با علاقه‌ی بسیاری به تاریخ و سیاست می‌نگرد، او بیشتر زمانش را در توئیتر و سایر شبکه‌های مجازی سپری می‌کند. زمینه‌ی تخصصی پیتر فورتادو تاریخ است و در حال حاضر سه کتاب مهم تاریخی به نام‌های «شهرهای بزرگ از نگاه گردشگران»، «تاریخ روزشمار» و «تاریخ ملل» به نگارش درآورده. این کتاب در حال حاضر به 10 زبان دنیا ترجمه شده است.

در قسمتی از کتاب صوتی تاریخ ملل می خوانیم:

«غالبا گفته می‌شود که تاریخ فنلاند سرگذشت بقا از میان جنگ‌هاست که درک آن برای خارجی‌ها دشوار است. سرگذشت فنلاند، گیرافتاده بین سوئد و روسیه برای بسیاری از تاریخ‌نویسان غیرحرفه‌ای چنان پیچیده به نظر می‌رسد که تنها خود فنلاندی‌ها می‌توانند آن را درک کنند. برخی از تاریخ‌پژوهان گرفتار افسانه‌پردازی شده‌اند، در حالی که دیگران کوشیده‌اند برداشت‌‌های غلط را تصحیح کنند.

روایت دیگری از تاریخ این کشور سرگذشت کشاورزان خُرده مالک و زنان برجسته است. فنلاندی‌ها به کشاورزانشان مباهات می‌کنند که هیچ‌گاه دستخوش فئودالیسم نبودند. جامعه دهقانی معرف سنت زنان قوی و برجسته کشور نیز هست که نخستین دستاورد حقوق سیاسی به طور کاملا طبیعی به آن‌ها رسید. یک دهم اعضای نخستین پارلمان فنلاند در سال 1907 زنان بودند. فنلاندی‌ها غالبا مدعی‌اند که نخستین ملتی در جهان بوده‌اند که در آن زنان می‌توانستند رای بدهند و عهده دار مسئولیت‌های دولتی شوند، هرچند پیشگامان این عرصه را باید در دیگر سوی جهان یافت. اما نخستین اعضای زن پارلمان در جهان به واقع فنلاندی بودند، جلوتر از نیوزیلند و استرالیا. سال 2007 شاهد دو سالگرد مهم بود: صدمین سالگرد اصلاح پارلمانی و نودمین سالگرد استقلال از روسیه. سال 1809، زمانی که فنلاند به یک دوک نشین اعظم در چارچوب امپراتوری روسیه تبدیل شد، در سال های 2008 و 2009 نیز به یاد آورده شد. این سالگردها راهی است برای گرامیداشت سرگذشت پیچیده تاریخ فنلاند.»