کتاب مغازه ی خودکشی

معرفی کتاب مغازه خودکشی

اگر زندگی موفقی نداشته‌اید، دست کم مرگ موفقیت‌آمیزی داشته باشید! این جمله شاید ناعادلانه به نظر برسد اما ژان تولی در کتاب مغازه خودکشی در قالب یک کمدی سیاه، امید به زندگی و مرگ را به سخره می‌گیرد.

درباره کتاب مغازه‌ی خودکشی

«مرگ شما در دستان ماست. هر طور که بخواهید. صد در صد تضمینی!» اگر با چنین تبلیغی بر روی شیشه یک مغازه روبه‌رو شدید تعجب نکنید، احتمالاً گذر شما به مغازه خودکشی افتاده است!

تصور کنید در جهانی سرشار از ناکامی زندگی می‌کنید. امید به زندگی هر لحظه کم‌رنگ‌تر می‌شود و هر روز خبرهای ناراحت‌کننده به گوش‌تان می‌رسد. کره زمین به سمت نابودی حرکت می‌کند و وضعیت زندگی روز به روز دشوارتر می‌شود. در چنین شرایطی مردم چه واکنشی از خود نشان می‌دهند؟ بسیاری از آن‌ها شاید دست به خودکشی نزنند اما در این شرایط دست کم به خودکشی فکر می‌کنند. بنابراین وجود یک مغازه خودکشی آن‌قدرها هم دور از انتظار نیست. مغازه‌ای که فلسفه وجودش را یاری به افراد خسته و شکست‌خورده می‌داند. افرادی که با وجود تمام سختی‌ها و ناامیدی‌ها می‌توانند در مرگ موفق باشند.

ژان تولی (Jean Teule) با مهارتی وصف‌نشدنی موضوع خودکشی یا ادامه زندگی در شرایطی دشوار را در قالب طنز بیان می‌کند. کتاب مغازه‌ی خودکشی یک کمدی سیاه تمام عیار است با پایانی شوکه‌کننده که نخستین بار در سال 2007 منتشر و از آن زمان تاکنون به بیش از بیست زبان ترجمه و با استقبال بسیاری از سوی خوانندگان مواجه شده است. کمدی سیاه یکی از زیرشاخه‌های طنز است که اولین بار در سال 1729 مطرح شد. بارزترین ویژگی این سبک نگارش آن است که موضوعات تلخ و دردناک را با زبان طنز در هم می‌آمیزد و به توصیف ابعاد تاریکی از زندگی می‌پردازد.

داستان کتاب مغازه‌ی خودکشی (The Suicide Shop) زمان و مکان مشخصی ندارد و حتی می‌توان از اصطلاح آخرالزمانی برای اشاره به فضای حاکم بر آن اشاره کرد. زمانه‌ای که دیگر گلی نمی‌روید، بارانی نمی‌بارد و دیدن آبی آسمان تبدیل به یک آرزوی محال شده است و صورت‌ها لبخند زدن را از یاد برده‌اند. کم‌کم مردم دلیلی برای ادامه زندگی پیدا نمی‌کنند و اولین راهکاری که برای تغییر شرایط به ذهنشان می‌رسد خودکشی است. پس چه بهتر که کسی بتواند از این میل مردم به خودکشی در آمدی هم کسب کند.

خانواده تواچ صاحب مغازه‌ی خودکشی هستند، در مغازه‌ی آن هر ابزار و موادی که کمک کند کسی به زندگی‌اش پایان بدهد، وجود دارد. روزگار سیاه و سرشار از ناامیدی کاملاً باب میل خانواده تواچ است و مغازه حسابی رونق دارد. تا اینکه فرزند سوم این خانواده به نام آلن متولد می‌شود. آلن با دیگر اعضای خانواده تواچ متفاوت است. او برعکس همه‌ی اعضای خانواده‌اش و حتی بر عکس تمام همشهریانش زندگی کردن را دوست دارد، امیدوار است و همیشه لبخند می‌زند. ورود آلن به این دنیای عجیب اتفاقاتی غیرقابل‌پیش‌بینی را برای همه و حتی خودش رقم خواهد زد.

اقتباس‌های فرهنگی از کتاب مغازه‌ خودکشی

پاتریس لوکنت (Patrice Leconte) در سال 2012 انیمیشنی به نام مغازه‌ی خودکشی، بر اساس این کتاب ژان تولی ساخت که در این انیمیشن بازیگرهایی مانند برنارد آلن و ایزابل اسپید در نقش صداپیشه حضور دارند. همچنین اقتباس‌های زیادی از کتاب‌های او مثل مغازه‌ی خودکشی، در کشورهای فرانسه، آمریکا، ایران و... بر صحنه‌ی تئاتر اجرا شده است.

نکوداشت‌های کتاب مغازه‌ی خودکشی

• کتابی لذت‌بخش و تفکربرانگیز. (Vulpes Libris)
• یک مغازه‌ی خودکشی که سرشار از زندگی است. (Le Figaro)
• بدیع و به شکل غیرمنتظره‌ای گزنده؛ کتاب «مغازه خودکشی»، یک اثر کلاسیک جاودان است. (The Truth about Books)

کتاب مغازه‌ی خودکشی مناسب چه کسانی است؟

مطالعه این کتاب هیجان‌انگیز را به علاقه‌مندان به سبک کمدی سیاه و رمان‌های فانتزی پیشنهاد می‌کنیم.

با ژان تولی بیشتر آشنا شویم

ژان تولی در تاریخ 26 فوریه‌ی 1953 در فرانسه دیده به جهان گشود. او در رشته‌های مختلفی ازجمله کارگردانی، طراحی، تصویرسازی، فیلم‌نامه‌نویسی، نویسندگی و رمان‌نویسی فعالیت داشته و علاوه بر آن، تا به امروز ده کتاب موفق و پرفروش را به چاپ رسانده است. او همچنین موفق به دریافت جوایز ادبی بسیاری و انتشار 10 عنوان کتاب پرفروش در سراسر جهان شده است. بر اساس کتاب مغازه‌ی خودکشی که از مطرح‌ترین آثار تولی به شمار می‌رود، در سال 2012 انیمیشنی فرانسوی به کارگردانی پاتریس لوکنت، هنرپیشه، کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس فرانسوی، ساخته شد.

در بخشی از کتاب مغازه‌ی خودکشی می‌خوانیم:

«مادموازل سعی کنید این ماسک رو بپوشید و به خودتون نگاه کنید. بیاید خودتون رو ببینید، بعدش ببریدش خونه‌تون. می‌تونید اون رو کنار تخت‌ یا توی حموم بذارید.»
«نه، دستت درد نکنه! همین هم مونده. به قدر کافی بدبختی می‌بینم.»
آلن از پشت صندوق گفت «بدبختی چرا؟ اول یاد بگیر به خودت عشق بورزی. بیا یه‌بار دیگه به خاطر من انجامش بده.»
ماسک آینه را روبه‌روی صورت زن جوان گرفت، ولی او سریع سرش را دزدید.
«نمی‌تونم.»
«آخه چرا؟»
«خیلی گنده‌م.»
«یعنی چی گنده‌ای؟ داری چی می‌گی؟ تو هم مثل همه‌ای: گوش‌هات اندازه‌ی گوش‌های بقیه‌ست، چشم‌هات، دماغت... فرقی نداری.»
«آخه تو چی می‌دونی بچه‌جون؟ دماغم کج و گنده‌ست. چشم‌هام به‌هم نزدیکند. گونه‌هام گنده‌ن. پُرِلک‌و‌پیس هم هستند.»
«وای کوتاه بیا، چه مزخرفاتی! ببین این‌جوری نیستی.»

آلن کشوِ صندوق را کشید و یک متر خیاطی بیرون آورد. نوک متر را روی چشم مشتری گذاشت و آن را تا دماغش پایین کشید. «خیله‌خب هفت سانتی‌متر. چه‌قدر باید باشه؟ پنج سانتی‌متر؟ خب، بریم سراغ فضای بین چشم‌هات. بذار اندازه‌ش بگیرم. فاصله‌شون باید چه‌قدر باشه؟ یک سانت، آره همینه. گونه‌هات... آخه مگه چه‌قدر بزرگند؟ تکون نخور، بذار این رو بذارم زیر لاله‌ی گوشِت. آهان، چهار سانتی‌متر.»
«تازه هر کدوم‌شون.»

«آره هر کدومش. ولی بخوای حساب کنی، می‌بینی این‌ها در مقایسه با کل کائنات چه‌قدر کوچیکند. این عددها اون‌قدری نیستند که آدم رو از پا بندازند. چیزی که من می‌دونم اینه که وقتی دیدم اومدی توی مغازه تو رو یه جونور شاخ‌دار عجیب‌وغریب ندیدم که چشم‌هاش روی شاخک‌هاش گیلی‌گیلی بره! اه نگاه داری می‌خندی... خنده به‌ت می‌آد. توی آینه نگاه کن ببین خنده چه‌قدر به‌ت می‌آد.» آلن این را گفت و آینه را جلوِ مشتری گذاشت تا خودش را ببیند، ولی زن ادا درآورد.