کتاب دیدن در تاریکی

بسیاری از ما می‌دانیم رنج‌ها بخشی جداناپذیر از زندگی انسان هستند، اما باز هم نمی‌توانیم با ذات و سرشت مخوف آن کنار بیاییم. اغلب رنج را به شکست و ناکامی نسبت می‌دهیم و از آن احساس سرافکندگی و شرمساری می‌کنیم. خواه این رنج در قالب شکستی عاطفی باشد، خواه در شکل ضرر و زیانی مالی و یا حتی رنج از دست دادن و سوگواری. همه از رنج فراری هستیم و این موضوع طبیعی است. اما کسانی که با ذات رنج کنار آمدند و به جای گریز از دالان‌های ذهن، در آن ایستادند و تا چشمشان به تاریکی عادت کند، درنهایت چه دیدند؟

حقیقت آن است که بزرگ‌ترین نام‌های تاریخ، از شاعران و ادیبان گرفته تا نظریه‌پردازان و فیلسوفان همگی به نوعی در این دسته قرار داشتند. آن‌ها نیز مانند همه با غم، اضطراب و افسردگی و دیگر تاریکی‌های ذهن خود در کلنجار بودند. اما این ناخوشی‌ها و احساسات آزاردهنده درنهایت بینشی وسیع و درک عمیق‌تر از زندگی برای آن‌ها به همراه آورد. ایستادن در تاریکی آن‌ها را به روشنایی‌ رسانده بود، این روشنایی را می‌توان در آثار هوشمندانه و نوشته‌های ظریف و هنرمندانه‌ی آن‌ها تماشا کرد.

دیدن در تاریکی، نگرشی علیه استبداد خوشبینی

متأسفانه در دنیایی زندگی می‌کنیم که انسان‌ها در آن به نادیده گرفتن رنج‌ها و در عوض، مثبت‌اندیشی سمی دعوت می‌شوند. برای همین است که هنوز بسیاری از ما با احساسات تلخ خود کنار نیامده‌ایم، یا چون نمی‌توانیم مانند بقیه شاد باشیم عذاب وجدان داریم. به کتاب‌های انگیزشی که قفسه‌ی کتابخانه‌ها از آن انباشته شده نگاه کنید. آن‌ها به شما حکم می‌کنند مثبت باشید و مثبت بیندیشید، حال آن که حقیقت زندگی طور دیگری است.

کتاب دیدن در تاریکی تجربه‌ای منحصر‌به‌فرد از یک راهنمای روانشناختی برایتان به همراه می‌آورد. زیرا این‌بار قرار است به جای مذمت کردن و سرکوب عواطف طبیعی، غم‌هایتان را در آغوش بگیرید و ایستادن در تاریکی را تجربه کنید. شاید در این تاریکی گوهر زندگی خود را از نو بسازید. پیشنهاد می‌کنیم در این مسیر متفاوت و سازنده همراه باشید.

کتاب دیدن در تاریکی برای شما مناسب است اگر

• دوست دارید رنج‌ها و تجربیات تلخ زندگی خود را به معنایی دوباره برای زیستن تبدیل کنید.
• می‌خواهید به جای جنگ با احساسات خود، آن‌ها را بپذیرید و آرامش و صلح درونی عمیق‌تری را تجربه کنید.
• به فلسفه‌ی کاربردی و به‌ویژه نگرش فلسفه‌ی اگزیستانسیال علاقه‌مندید.

• در بخشی از کتاب دیدن در تاریکی: خودمان را از میان احوال تیره‌مان ببینیم و بشناسیم  میخوانیم: 

  یک بار در پارک وقتی بچه توی بغلم داشت زار می‌زد، غریبه‌ای گفت اگر بفهمند به‌شان توجه می‌کنی بیشتر گریه می‌کنند. پس بهتر از اعتنا نکنی. یادم می‌آید در بچگی از این و آن حرف‌هایی می‌شنیدم درباره زانوی غم بغل گرفتن و جلب ترحم کردن. به گوشم می‌خورد که امثال این آدم به بچه‌هایشان می‌گویند همینه که هست، غرغر هم نکن. بچه‌هایی که از این‌جور حرف‌ها می‌شنیدند با این تصور بزرگ می‌شدند که کسی نمی‌خواهد بداند دردشان چیست یا گریه‌شان را ببیند.

  بزرگ شدن در دنیایی چنین سرد احتمالاً یکی از دلایل بی‌میلی ما به ابراز دردهای جسمی، روحی یا روانی‌مان است. در آمریکا افزایش موارد ابتلا به افسردگی آن‌قدر برای جامعه‌ی روان‌پزشکی نگران‌کننده بوده که سایر احوالات بغرنج روحی مثل غم شدید را نادیده گرفته‌اند. آنها می‌گویند غم پدیده‌ای عینی است و ارزش مطالعه دارد. اما وقتی آن را بررسی می‌کنند، معلوم می‌شود که این پدیده به لحاظ نظری و زبان‌شناختی دم به تله نمی‌دهد. غم به جز مؤلفه‌های جسمی، مؤلفه‌های روحی و روانی هم دارد.

  غم و درد بیشتر اوقات با یکدیگر مترادف‌اند، ولی نه همیشه. در کل، احوالات گنگ و مبهم موجب ساده‌انگاری افراد می‌شوند. خواننده‌هایی که تازه این فصل را شروع کرده‌اند، فصلی که مضمون کلی‌اش درد است، مدام می‌پرسند: «اما مگر اینجا از نگرانی حرف نمی‌زنی؟ منظورت درد جسمی نیست؟ این همان غم نیست؟»

  می‌خواهم کمی از موضوع فاصله بگیرم تا ببینم رنج جسمی و روحی کجا با هم تلاقی می‌کنند و کجا بی‌قراری و غم و درد در هم می‌آمیزند. به عنوان یک فیلسوف دو زبانه، برای نامیدن این ناحیه بینابینی واژه‌ای اسپانیایی انتخاب کرده‌ام که ترجمه‌ی انگلیسی سرراستی ندارد. در اسپانیایی به درد جسمی و هم‌خانواده‌های احساسی آن همچون سوگ، اندوه، رنج، حزن، دل‌آشوبه و افسردگی «دلور» می‌گویند.

  مرز بین مسائل روحی و جسمی یا روانی و روان‌شناختی هیچ‌وقت آن‌قدر که مطلوبمان باشد واضح نبوده، ولی واژه دلور به آسانی از این مرزها عبور می‌کند. می‌شود دلور را در مچ پا، یا دل، در دندان، یا در روحتان احساس کنید.